Bilişsel gelişimi desteklemek için neler yapıyorsunuz?

Benim oğlumla evde en çok “gün içinde neler gördük” oyunu oynuyoruz; marketten dönünce 3 şey saydırıp sonra birlikte hatırlamaya çalışıyoruz. Bir de her gün 10 dakika kitap okurken resimlerde “nerede, ne yapıyor” diye konuşturuyorum, bazen kendi hikayesini uyduruyor. Duyusal taraf için pirinç-kuru fasulye kutusu yaptım, kepçe kaşıkla aktarırken hem odaklanıyor hem sakinleşiyor 🙂 Mükemmel oyuncak yerine günlük işlere dahil etmek (çamaşır ayırma, eşleştirme gibi) bizde daha iyi sonuç verdi.

Benim ikizlerle en çok “duyusal keşif sepeti” işe yaradı; evdeki güvenli malzemeleri (tahta kaşık, farklı dokulu kumaş, büyük boncuklu bileklik gibi) bir kutuya koyup sırayla seçip ne hissettirdiğini anlatmalarını istiyorum. Bir de günlük rutinleri küçük bir “sıra kartı” gibi yapıyoruz; önce diş, sonra pijama, sonra kitap… böyle olunca hem dikkatleri toparlanıyor hem de neden-sonuç ilişkisini daha rahat kuruyorlar. Akşamları masal okurken de hikâyeyi ben yarıda bırakıp “şimdi sence ne olurdu” diye değil, karakterin duygusunu konuşarak ilerliyoruz, daha çok kelime buluyorlar 😊

Benim oğlumla bir süredir “hikâyeyi tamamlama” oynuyoruz; akşam masal okurken bilerek bazı kelimeleri boş bırakıyorum, o da tahmin edip yerine koyuyor. Bir de gün içinde yaptığımız işleri sıraya diziyoruz: “Önce el yıkadık, sonra yemek yedik…” gibi, hem dikkatini topluyor hem de neden-sonuç kurmasına yardım ediyor gibi geldi. Doktorumuz da tekrar eden rutin konuşmaların (aynı cümlelerle ama farklı durumlarda) dil ve hafıza için güzel bir destek olabileceğini söylemişti 🙂

Benim kızımda en çok işe yarayan şey “sebep-sonuç” oyunları oldu; mutfakta hamur yoğururken “su ekleyince ne oldu”, “un koyunca nasıl değişti” diye birlikte gözlemliyoruz. Bir de evde minik görevler veriyorum, mesela “3 tane çorap bul, ikisi aynı olanı eşle” gibi; hem dikkat hem sınıflama çalışıyor. Arabada ya da yürürken de tabelalardaki renkleri ve şekilleri bulma oyunu oynuyoruz, çok oyunsu ilerliyor 🙂

Benim oğlanda dikkat toplama ve planlama için “mini görev zinciri” çok işe yaradı; mesela “çorabını bul, sepete koy, sonra kapağı kapat” gibi 2-3 adımlı küçük rutinler yapıyoruz. Bir de evde “ses avı” oynuyoruz: çamaşır makinesi, kapı zili, su kaynama sesi gibi sesleri dinleyip kaynağını bulmaya çalışıyor, inanılmaz odaklanıyor 🙂 Doktorumuz da günlük hayatta bol bol sıralama/karşılaştırma (büyük-küçük, önce-sonra) yaptırmanın faydalı olabileceğini söylemişti.

Benim kızımda “kategori oyunu” baya işe yaradı; oyuncakları birlikte “tekerlekli olanlar”, “yumuşak olanlar”, “mutfak eşyaları” diye ayırıp sonra karıştırıp yeniden sınıflandırıyoruz. Bir de gün içinde yaptığımız işleri resimle anlatıyoruz: 3 kare çizip “önce park, sonra eve geliş, sonra banyo” gibi sıraya koyunca hem mantık hem zaman kavramı oturuyor. Doktorumuz “mükemmel yapmasına değil, denemesine alan açın” demişti, ben de hemen düzeltmek yerine kendi çözmesini bekliyorum 🙂