Çocuğum beni sürekli test ediyor gibi

Benim oğlum 3 yaş civarı tam böyleydi, sanki “sınırlar nerede” diye yokluyordu. Bizde işe yarayan şey, aynı konuda her seferinde aynı kısa cevabı verip (uzun açıklamalara girmeden) tutarlı kalmak oldu; bir de olumlu davranışı yakalayınca hemen fark edip övmek. Doktorumuz “bu biraz kontrol duygusu ve gelişimsel bir dönem, ebeveynin sakinliği çok belirleyici” demişti. Zor anlarda ben de birkaç derin nefes alıp tartışmayı uzatmadan yön değiştirmeye çalışıyordum 🙂

Biz de bunu yaşadık; kızım özellikle yorgun olduğum saatlerde “anne ne kadar dayanacak” gibi üst üste aynı şeyi denerdi. Bende işe yarayan şey, tepkimi büyütmeden sakin kalıp önceden belirlediğim sonucu uygulamak oldu (mesela oyuncak fırlatınca oyun bitiyor gibi), bir-iki gün zorladı ama sonra daha çabuk toparladı. Doktorumuz da bunun çoğu zaman “kontrol bende mi” denemesi olduğunu, bağırınca ya da uzun uzun açıklayınca daha çok uzayabildiğini söylemişti. Ben bir de gün içinde 10 dakika telefonsuz sadece onunla oyun kurunca test etmeleri azaldı 🙂

Bizde de özellikle 4 yaşa yaklaşırken “anne bugün neye izin veriyor” denemeleri artmıştı. Benim işime yarayan, sınır koyarken uzun açıklamalara girmemek ve ses tonumu sabit tutmak oldu; uzattıkça pazarlığa dönüyordu. Bir de gün içinde küçük seçimler vermek (kırmızı mı mavi bardak mı gibi) çatışmayı azalttı, kontrol ihtiyacını başka yerden karşılayınca daha sakinledi 🙂

Bizde de 5 yaşa doğru tam “ben ne kadar kontrol edebilirim” dönemi oldu, özellikle misafirlikte ya da dışarıda daha çok denerdi. Benim kızımda işe yarayan şey, seçenek sunmaktı: “Bağırmadan söylersen dinlerim, bağırırsan biraz sakinleşme molası.” Bir de doğru yaptığı anı yakalayıp hemen fark edince (sarılma, kısa övgü) denemeleri azalmıştı 🙂 Doktorumuz da bunun çoğu zaman güç denemesi gibi değil, “güvende miyim, sınır sabit mi” kontrolü olabildiğini söylemişti.

Bizde bu “test ediyor” hali 3,5 yaş civarı çok belirgindi; aslında benim oğlanda daha çok “dikkatini çekebilir miyim” ve “kontrol bende mi” arayışı gibi görünüyordu. Doktorumuz, böyle zamanlarda küçük seçimler sunmanın (mavi tişört mü kırmızı mı gibi) çocuğun kontrol ihtiyacını yumuşatabildiğini söylemişti, bizde gerçekten işe yaradı. Bir de iyi davranışı anında yakalayıp övmek, “sınırı zorlamadan da görülüyorum” hissini artırdı 🙂

Bizde “test ediyor” gibi görünen şey aslında duygusunu taşıyamayıp beni dürtme haliydi; özellikle kardeşi doğduktan sonra arttı. Doktorumuz “önce bağ kur, sonra sınır” demişti; ben de önce göz hizasına inip “seni duyuyorum, kızgınsın” deyip sonra netçe neyin olmayacağını söyledim. Bir de gün içinde 10 dakika telefonsuz “sadece onun oyunu” yapınca provoke etme azalınca şaşırdım 🙂