Konuşma gecikmesi ne zaman fark edilir?

Ben Ayşe, bizim oğlanda 2 yaş civarı “anne, baba” dışında pek kelime çıkmayınca fark etmiştik. İşaret etmeyi, göz teması kurmayı ve söylediğini anlamayı takip etmek çok yardımcı oldu; anlıyordu ama konuşmaya hevesi azdı. Doktorumuz “önce iletişim niyeti var mı, jest-mimik kullanıyor mu ona bakın” demişti, biz de ekran süresini azaltıp bol bol karşılıklı oyun ve kitap okuma yaptık 🙂. Kıyaslamak zor ama içgüdün “bir şey eksik” diyorsa ertelememek iyi geliyor.

Ben Zeynep, benim kızımda 18. aydan sonra kelime artışı çok yavaş kalınca içime kurt düşmüştü; özellikle “mama, su” gibi basit istekleri hep ağlayarak anlatmaya çalışıyordu. Doktorumuz, kelime sayısından çok iletişim kurma isteğine, sesleri taklit edip etmediğine ve ismiyle seslenince dönüp dönmediğine bakın demişti. Bir de sürekli “hı hı” ile geçiştirip hecelemeye hiç girmemesi ve yeni kelime öğrenip ertesi gün kullanmaması bana işaret olmuştu. Biz evde ekranı azaltıp bol bol karşılıklı oyun ve şarkı yapınca ufak ufak açıldı 🙂

Ben Elif, bizim evde asıl işaret 15-16 ay civarı “baba nerede?” gibi basit şeylere bakıp göstermemesi ve sesleri taklit etmemesiydi; kelime sayısından önce iletişim isteği beni düşündürmüştü. Kızım “ver, al, bye bye” gibi jestleri de çok geç yaptı, sanki anlatmak istemiyor gibiydi. Doktorumuz kesin konuşmadan “önce işitme ve dikkat-iletişim kısmını gözleyin” demişti; biz de bol yüz yüze oyun, tekrar eden şarkılar ve resimli kitapla epey destekledik 🙂

Ben Derya, oğlumda gecikmeyi kelimeden çok “iletişim kurma isteği” üzerinden fark etmiştim; 12-14 ay gibi heceleyip sesleniyor ama karşılıklı gülüşme, sıra alma (ben konuşayım sen ses çıkar) pek yoktu. 18. ay civarı da sevdiği şeyleri paylaşmak için bana getirip göstermemesi, “ver/götür” gibi basit yönergelerde takılması dikkatimi çekmişti. Doktorumuz “önce anlama ve ortak dikkat (aynı şeye birlikte bakma) gelişir” demişti, biz de kitap okurken resimde gösterme ve birlikte oyunla epey destekledik 😊

Ben Seda, bizde fark ettiren şey 20. ay civarı oyun sırasında “mış gibi” yapmamasıydı; bebeğini besleme, arabayı sürme gibi taklit oyunlar çok azdı. Bir de şarkılarda hareketleri yapıyordu ama kelimeye dönmüyordu, sanki dil yerine sadece rutinlere tutunuyordu. Doktorumuz “tek tek kelimeden çok, yeni ses/kelime ekliyor mu ve günlük iletişimi ilerliyor mu ona bakın” demişti. Biz evde ekranı azaltıp bol kitap bakınca ve kısa cümlelerle konuşunca yavaş yavaş açıldı 🙂

Ben İpek, bizim oğlanda beni uyandıran şey 17-18 ay gibi “adını söylediğimde dönmeme” ve aynı şeyi defalarca söyleyince bile tepkisinin çok değişmemesiydi. Kelime azlığından önce, sesin geldiği yöne bakmaması ve günlük seslere (kapı zili, süpürge) bazen hiç aldırmaması dikkatimi çekti. Doktorumuz “önce işitme ve genel iletişim tepkilerine bakın” demişti; biz de işitme kontrolü yaptırınca içimiz rahatlamıştı. Evde şarkılara ritim tutma, basit yönergeleri (getir-ver) takip etme gibi şeyler de iyi bir ipucu oluyor.