Ekran tamamen yasak mı, kontrollü mü olmalı?

Benim oğlan 3 yaşına kadar neredeyse hiç ekran görmedi ama tamamen yasak olunca bir yere gidince daha da meraklandı, bizde ters tepti. Sonra kontrollüye döndük: günde 15-20 dk, mümkünse birlikte izleyip konuşuyoruz ve yemek yerken/asla uyku öncesi açmıyoruz. Doktorumuz da “süre kadar içerik ve eşlik önemli” demişti, o günden beri daha sakin ilerliyor 🙂

Ben iki çocuk annesiyim, bizde “tam yasak” hiç yürümedi; özellikle büyüğüm arkadaşında görünce daha çok takılıp kalıyordu. O yüzden ekranı bir “ritüel” gibi yaptık: yemek bitince kısa bir bölüm, sonra cihaz kapanıp yerine oyun/kitap geliyor. Doktorumuz da “içerik ve eşlik önemli” demişti; ben yanına oturup ne izlediğini konuşunca daha sakin izliyor. Bir de tablet telefondan daha zor kapanıyor, biz mümkün olduğunca TV’den açıp tek yerde bırakıyoruz 🙂

Ben “tam yasak” yerine evde bir düzen kurmayı daha sürdürülebilir buldum. Bizim evde ekran sadece belirli saatlerde açılıyor ve mümkünse birlikte izliyoruz; tek başına verince benim kızım daha huysuz ve dalgın oluyordu. İçerik seçimini de çok önemsiyorum, hızlı kesmeli videolar yerine sakin çizgi film ya da kısa belgesel gibi şeyler daha iyi geldi 🙂

Benim kızımda “tam yasak” döneminde ekrana denk gelince daha çok kilitlenme oldu, sanki gizli bir şeymiş gibi cazibesi arttı. Sonra doktorumuz “süre kadar içerik ve senin eşlik etmen de önemli” demişti; biz de kısa süreli, sakin içeriklerle ve mümkünse birlikte izleyerek ilerledik. Bir de ekran sonrası mutlaka hareketli bir şey koyunca (park, oyun hamuru gibi) geçiş daha yumuşak oluyor 🙂

Ben biraz “amaçlı ekran” tarafındayım; benim oğlumda tamamen yasaklayınca değil de, ne izlediğini seçince ve sonrasında mutlaka hareketli oyun/kitapla dengeleyince daha sakin geçti. Biz evde ekrana bir “ödül” muamelesi yapmamaya çalıştık, çünkü ödül olunca daha değerli oluyor gibi hissettim. Arka planda TV açık kalınca da daha huysuzlaşıyordu, o yüzden açıkken gerçekten izlenecekse açıyoruz 🙂

Benim oğlumda “yasak mı serbest mi” tartışması yerine içerik ve ortam daha belirleyici oldu. Evde yemek yerken ve yatmadan önce ekranı tamamen kaldırınca hem iştahı hem uykusu düzeldi, gün içinde kısa bir çizgi film açsak bile daha dengeli kaldı. Bir de kulaklıkla yalnız izletmek yerine salonda, sesi düşük ve arada konuşarak izleyince daha az “transa geçme” hali oldu 🙂