Konuşmayı desteklemek için neler yapıyorsunuz?

Benim oğlan 2 yaş civarı biraz “işaretle anlatma”ya kaçmıştı, biz de evde sürekli yaptığımız işi seslendirerek anlattık: “Şimdi bardağa su koyuyorum, su doldu” gibi. Kitap okurken de sayfayı hızlı geçmek yerine resimdeki tek bir şeyi seçip “kedi miyav diyor” diye kısa kısa tekrar ettim, o da bir süre sonra kelimeyi yakalamaya başladı. Ekranı olabildiğince azalttık, onun yerine gün içinde bol bol şarkı-tekerleme söyledik; ritim bazı çocuklarda dili daha kolay açıyor 🙂

Benim ikizler 2,5 yaşına kadar daha çok “tek kelime” gidiyordu, biz de evde minik “seçim” oyunları yaptık: “Elma mı muz mu?”, “Kırmızı bardak mı mavi bardak mı?” diye iki seçenek sununca kelime çıkarmaları kolaylaştı. Bir de yanlışını düzeltmek yerine cümleyi doğru haliyle genişletiyordum; “top” dediyse “Evet, büyük kırmızı top yuvarlanıyor” gibi. Şarkılı parmak oyunları ve tekerlemeler de inanılmaz işe yaradı, ritim olunca daha istekli oluyorlar 🙂

Benim kızım kelime çıkarmakta nazlanınca “sıra bende-sıra sende” oyununa sardık; ben kısa bir cümle söylüyordum, o da son kelimeyi tamamlıyordu. Bir de kitap okurken sayfayı hızlı geçmiyorum, resimdeki tek bir şeye takılıp “kedi uyuyor” gibi minicik cümleler kuruyorum. Şarkıları da çok işe yaradı; tekerlemelerde ritim olunca kelimeleri daha kolay yakaladı 🙂

Benim oğlumda konuşma açılmadan önce “rol yapma” çok işe yaradı; oyuncak mutfakta aşçı-oldum, her şeye isim uydurup kısa replikler söyledim, o da zamanla “çorba”, “sıcak”, “ver” gibi kelimeleri oyunun içinde yakaladı. Bir de gün içinde 10 dakika “kitapsız masal” yapıyoruz; aynı hikâyeyi basit cümlelerle tekrar edince kelimeler daha kolay yerleşiyor. Ekranı azaltınca da göz teması artıyor, sanki dili daha çok denemek istiyor 🙂

Benim kızımda en çok “bekleme süresi” işe yaramıştı; bir şey isterken hemen vermek yerine göz teması kurup 5-10 saniye duruyordum, o arada ya ses ya da kelime denemesi geliyordu. Bir de kitap okurken metni aynen okumak yerine resimden gidip “Aaa kedi saklanmış” gibi kısa cümlelerle yorum yapınca daha çok katıldı. Doktorumuz da ekransız geçen zamanın ve yüz yüze sohbetin dili daha çok tetikleyebildiğini söylemişti 🙂

Benim oğlumda “ses avı” oyunu çok iyi çalışmıştı; evde duyduğumuz sesleri yakalayıp adlandırıyorduk: “tıktık kapı”, “vın vın süpürge”, “şır şır su”. Sonra aynı sesleri biz çıkarıp onun taklit etmesini bekliyordum, taklit gelince de hemen küçük bir cümleye bağlıyordum: “Su şır şır akıyor.” Doktorumuz da taklidin konuşmaya köprü olduğunu söylemişti, o yüzden çok kasmadan her gün 5 dakika yapmıştık 😊