Öfke nöbetleriyle nasıl baş ediyorsunuz?

Benim oğlum 2,5 yaş civarı tam “hayır” dönemine girmişti, öfke gelince önce ben sesimi düşürüp onun hizasına çöküyordum. Doktorumuz “o an uzun uzun anlatmayın, güvenli alan açın” demişti; ben de sadece “kızgınsın, yanındayım” deyip sarılmak isterse sarılıyordum. Nöbet geçince mutlaka su içirip kısa bir rutin yapıyorduk, sonra sakin zamanda alternatif davranış gösteriyordum (vurmak yerine yastığa sıkmak gibi). En çok işe yarayan şey de tetikleyicileri fark etmek oldu; uykusuz ve açken bizde her şey büyüyordu 🙂

Benim kızım 3 yaşına yaklaşırken öfke patlamaları arttı, bizde en işe yarayan şey “önceden hazırlamak” oldu: parka gideceksek kaç dakika kalacağımızı baştan söylüyordum, çıkarken de “son kaydırak” gibi net bir kapanış yapıyorduk. Nöbet başladığında konuşmayı uzatmak yerine kısa bir cümleyle sınırı koyup (vurmak yok gibi) biraz mesafe veriyordum; sakinleşince sarılmak isterse açıyordum kollarımı. Bir de gün içinde acıkma-uykusuzluk olunca tetiklendiğini fark ettim, o günlerde daha az kural daha çok rutin iyi geldi 🙂

Benim oğlum 4 yaşında ve nöbetler çoğunlukla açlık-uykusuzluk birleşince patlıyordu; o yüzden dışarı çıkarken çantada hep küçük bir atıştırmalık ve su bulundurmak bizde krizi baya azalttı. O an konuşmak yerine “kızgınsın, anladım” deyip güvenli bir köşe yapıyordum; sakinleşince kısa kısa konuşup “vurmak yok, yastığa vurabilirsin” gibi alternatif veriyordum. Bir de evde “duygu kartları” yaptık, resimle anlatınca daha kolay toparlıyor 🙂

Bizde (kızım 3,5 yaşındayken) en çok işe yarayan şey “duyguyu isimlendirmek” oldu: “Çok kızdın, çünkü oyuncak şimdi olmadı” deyip önce onu anladığımı hissettiriyordum. Nöbetin ortasında asla uzun açıklama yapmadım; sadece güvenli bir köşede yanında durup sakinleşmesini bekledim, geçince kısa kısa “Bir daha olunca ne yapabiliriz” diye konuştuk. Bir de evde küçük bir “sakinleşme kutusu” yaptık (stres topu, küçük kitap, yumuşak bez), bazen kendi gidip seçiyor 🙂

Benim oğlumda 3 yaş civarı en çok “kontrol hissi” işe yaradı; nöbetin başında iki seçenek sunuyordum: “Kırmızı bardak mı mavi bardak mı?” gibi. O an tartışmaya girmeyince daha çabuk sönüyordu, sakinleşince de kısaca “Vurmak yok, kızınca yastığa sıkabiliriz” diye alternatif gösteriyordum. Bizim evde bir de “sakinleşme köşesi” yaptık; ceza gibi değil, birlikte gidip 2-3 dakika nefesleniyorduk 🙂

Benim kızımda nöbet anında en çok “güvenli köşe” yaklaşımı işe yaradı; sarılmak istemiyorsa zorlamadan, koltuğun yanına bir yastık-battaniye koyup orada sakinleşmesini bekliyordum. Ben de aynı odada kalıp çok az konuşuyordum, çünkü laf uzayınca daha çok alevleniyordu. Nöbet geçince “vurmak yok, kızmak var” gibi kısa bir sınır cümlesi kurup, sonra birlikte su içmek/elleri yıkamak gibi küçük bir rutinle toparlıyorduk 🙂