Oyun sırasında kurallara uymayan çocuk

Bizim oğlan da 4 yaş civarı oyunda kuralları sürekli “kendine göre” değiştiriyordu, özellikle kaybedince 🙈 Ben o zaman kuralları çok kısa ve net tutup ilk turu “deneme turu” diye oynatıyordum, ikinci turda aynı kuralla devam edince daha az itiraz ediyordu. Bir de “kuralı bozarsak oyun durur” sınırını sakin şekilde koyunca, birkaç kez oyun durunca kendi toparladı. Uzun açıklama yapınca daha çok uzuyordu, kısa cümleler daha işe yaradı.

Bizim kız da 5 yaşında özellikle masa oyunlarında “ben şöyle oynuyorum” diye araya kural ekliyordu. Biz evde önce 1-2 denemeyi “serbest oyun” diye bırakıp sonra “şimdi herkes aynı kuralla oynuyor” diyerek oyunu ikiye ayırdık, daha az gerildi. Bir de kurala uymadığında azarlamak yerine oyunu kısa bir süre durdurup “kurala dönünce devam” deyince zamanla alıştı 🙂

Benim oğlum 6 yaşına gelirken aynı şeyi çok yaptı, özellikle arkadaşla oynarken “ama ben öyle sayıyorum” diye diretiyordu. Biz “oyun başlamadan kuralı seçiyoruz, oyun içinde kural değişmiyor” diye minicik bir ritüel yaptık; isterse iki tur kendi kurallarıyla oynayıp sonra standart kurala dönüyorduk. Kaybetmeyi zor yaşadığında da oyunu bırakmak yerine “1 dakika mola” verip tekrar devam edince daha çabuk toparladı 🙂

Bizde de 5,5 yaş civarı “kurala göre değil, benim dediğim gibi” dönemi oldu; özellikle kaybetmeye yaklaşınca kuralı esnetiyordu. Ben o an oyunu uzatmadan “Kural değişecekse baştan konuşup yeniden başlarız” deyip gerçekten yeniden kuruyordum, böylece ortada pazarlık kalmıyordu. Bir de sırayla “hakem” seçtik; hakem olunca kurala uyma kısmını daha ciddiye aldı 🙂

Bizde 7 yaşta bile bazen “kural bende” çıkışları oluyordu, özellikle rekabetli oyunlarda. Ben o an oyunu durdurup “kuralları bozunca oyun tatsızlaşıyor, ben böyle oynayamıyorum” deyip kısa bir mola veriyordum; sakinleşince tekrar başlıyorduk. Bir de evde önce işbirlikçi oyunlar (aynı takıma karşı süreyle yarışma gibi) oynayınca kural tutma daha kolay geldi 🙂

Benim oğlum 5 yaşındayken kurallı oyunda bir anda “öyle değil böyle” diye oyunu kendi lehine çevirirdi, ben de bunu “kural değiştirme hakkı” olarak baştan tanımladım. Oyun başlamadan “herkes 1 kez kural önerebilir, çoğunluk kabul ederse olur” diye mini bir oylama yapıyorduk, kabul olmazsa eski kuralla devam ediyorduk. Böyle olunca hem söz hakkı aldı hem de “her istediğim olmuyor” kısmını daha sakin kabullendi 🙂