Sosyal beceriler yaşla birlikte gelişir mi?

Benim oğlum 2 yaşındayken parkta kimseye yaklaşmaz, hep yanımda takılırdı; 3,5’tan sonra yavaş yavaş “ben de oynayabilir miyim?” demeye başladı. Doktorumuz her çocuğun sosyal temposunun farklı olduğunu, baskı yerine küçük fırsatlar yaratmanın daha iyi olduğunu söylemişti. Biz evde rol oyunu oynayıp “sırayla”, “paylaşma” gibi minik pratikler yaptık, kreşe başlayınca da daha hızlı açıldı 😊

Ben biraz daha “geç açılan” taraftaydım; kızım 4 yaşına kadar kreşte bile köşede tek başına oyun kurmayı severdi. 5 yaşa doğru rol oyunları (evcilik, doktorculuk) artınca iletişimi de kendiliğinden açıldı, özellikle paylaşmayı “sıra bende-sıra sende” gibi oyunlarla öğrendi. Bizim için dönüm noktası düzenli küçük grup buluşmaları oldu; kalabalık park yerine 1-2 çocukla sık görüşünce daha rahat sosyalleşti 🙂

Benim oğlum da 3 yaş civarı kalabalıkta hemen gerilip bana yapışırdı, “selam ver” deyince daha da içine kapanırdı. Bizde işe yarayan şey, parkta önce 1 çocukla kısa süreli oyunlar ayarlayıp sonra “hadi vedalaşalım” ritüeli yapmak oldu; böyle böyle ayrılma-kavuşma kısmı kolaylaştı. 4’e yaklaşırken sıra bekleme, oyuncak paylaşma gibi şeyler daha doğal gelmeye başladı, sanki beyni hazır oldukça davranış da oturuyor. Bir de taklit çok etkili; ben başka annelerle iki laf edince o da daha rahat açılıyordu 🙂

Ben daha içe dönük bir babanın kızı olarak büyüdüm, oğlum da küçükken aynıydı; 2,5-3 yaş arası “göz teması” bile kısa sürüyordu. 4 yaşa yaklaşınca özellikle sırayla oynanan basit oyunlar (topu at-tut, saklambaç) ona çok iyi geldi, “kural” olunca ne yapacağını biliyor ve rahatlıyordu. Biz zorla “hadi arkadaş ol” demek yerine, önce yanında durup oyunu birlikte başlatınca zamanla kendi kendine sohbete girer oldu 🙂

Benim kızım 3 yaşında “oyuna girmek” yerine uzaktan izleyip oyuncaklarıyla kendi kendine takılıyordu, biz de önce endişelenmiştik. 4 yaşa doğru evde kukla/figürlerle “tanışma, sırayla konuşma” gibi mini oyunlar oynadık, parkta da önce yan yana oyun derken kendi kendine iki çocukla sohbet etmeye başladı. Doktorumuz “bazı çocukların ısınma süresi uzun olur, zorla selam verdirme” demişti; biz baskıyı azaltınca daha akışkan oldu 🙂

Benim ikizler 2-3 yaş arası yan yana oynayıp hiç “birlikte” oynamazdı, sanki iki ayrı dünya gibiydi. 4 yaş civarı sıra bekleme, oyuncak paylaşma gibi küçük şeyler kendiliğinden oturdu; biz sadece “sıra sende/benim sıram” diye evde oyun kurup tekrar ettik. Doktorumuz “sosyal beceri kas gibi, maruz kaldıkça güçleniyor” demişti; özellikle kısa ve sık park buluşmaları bizde daha iyi işe yaradı 🙂