Sosyal becerileri desteklemek için neler yapıyorsunuz?

Benim oğlum biraz çekingen bir çocuktu, biz evde “misafircilik” oyunu oynayıp sırayla kapıyı çalma, selam verme, teşekkür etme gibi küçük rolleri canlandırdık. Parkta da hemen “git oyna” demek yerine önce 5 dakika birlikte gözlem yapıp sonra bir çocuğa “topu atabilir miyiz?” gibi basit bir cümleyle yaklaşmasını çalıştık. Bir de kutu oyunları (eşleştirme, UNO tarzı) çok işe yaradı; sıra bekleme ve kaybetmeyi yönetmeyi yavaş yavaş öğreniyorlar 🙂 Bizde en hızlı ilerleme düzenli ama kısa buluşmalarla oldu; aynı 1-2 arkadaşla sık görüşünce güveni artıyor.

Benim kızım da kalabalıkta önce kenara çekilirdi, biz “duygu kartları” yaptık; resimlere bakıp “bu çocuk ne hissediyor” diye sohbet ediyorduk. Sonra parkta bir arkadaşına yaklaşmadan önce 2-3 cümlelik mini “tanışma repliği” çalıştık (“Merhaba, ben… birlikte kayabilir miyiz?” gibi). Bir de evde kutu oyunlarında özellikle sıra bekleme ve kaybedince sakin kalma kısmını çok işe yarar buldum 🙂

Benim oğlanın sosyal tarafı, birlikte küçük “görevler” yapınca baya açıldı; markette kasiyere parayı uzatmak, fırından ekmek istemek gibi minicik sorumluluklar verdik. Başta fısıltıyla söylüyordu, zamanla kendi sesini buldu. Bir de oyun parkında “sırada bekleme”yi evde lego ile çalışmıştık; sıra bozulunca da “dur-düşün-devam” deyip sakinleşmeyi denedik, işe yaradı 🙂

Ben (3 yaşında bir kız annesi) evde “kukla tiyatrosu” yapıyorum; kuklalar sırayla konuşuyor, bekliyor, araya girmeyince “aferin” alıyor 😊 Bir de oyun parkında hemen karışmak yerine önce iki dakika yanında durup “ben de kaydıraktan sonra gelebilir miyim?” gibi cümleleri fısıldayıp ona söylettim, zamanla kendi kurdu. Doktorumuz da “sosyal beceri biraz pratik işi, zorlamadan küçük tekrarlar” demişti, bizde işe yaradı.

Ben ikinci çocuğumda “işbirliği oyunu” çok işe yaradığını gördüm; puzzle’ı ya da blok kulesini tek başına değil, “sen şu renkleri bul ben diziyorum” gibi birlikte tamamlıyoruz. Oyun sırasında özellikle “rica etme” ve “teşekkür” cümlelerini ben modelleyince o da aynı dili kullanmaya başladı. Bir de parkta hemen oyuna dalmak yerine önce 2 dakika yan yana oynayıp sonra “topu istersen sırayla atalım” diye yumuşak giriş yapınca daha rahat kaynaştı.

Benim oğlumda “sıra bekleme” kısmı zorlayıcıydı, biz evde zamanlayıcıyla mini “sıra oyunları” yaptık: 2 dakika ben, 2 dakika o konuşuyor/oynuyor gibi. Bir de parka gitmeden önce 1-2 “sosyal cümle” prova ediyorduk; “Ben de oynayabilir miyim?”, “Sıran bitince bana verir misin?” deyince daha az gerildi. Doktorumuz da “önce kısa, güvenli temaslar; sonra süreyi uzatın” demişti, bizde gerçekten işe yaradı 🙂