Televizyon/ekran konuşmayı etkiler mi?

Ben İzmirli Derya, iki çocuk annesiyim. Büyük oğlum 2 yaş civarı ekrana biraz fazla kayınca kelimeleri artmak yerine daha çok işaretle anlatmaya başlamıştı; ekranı kısınca ve birlikte bol bol kitap/sohbet yapınca birkaç haftada daha net konuşmaya döndü. Doktorumuz “asıl mesele ekran değil, ekrandan çalınan karşılıklı iletişim” demişti, bizde de gerçekten öyle oldu 🙂

Ben Esra, Ankara’dan iki çocuk annesiyim. Bizde ekran özellikle arka planda sürekli açıkken küçük oğlumun oyun kurması ve bizimle göz teması baya azalmıştı, kelimeleri de sanki “beklemede” kaldı. Ekranı kısınca ve yerine bol bol kitap/tekerleme koyunca bir anda daha çok ses denemesi ve kelime taklidi gelmeye başladı. Doktorumuz da “asıl mesele süre kadar birlikte konuşarak izleyip izlememek” demişti; tek başına izleyince sohbet fırsatı kaçıyor gibi oluyor 🙂

Ben Merve, Bursa’dan bir kız annesiyim. Kızım 18-24 ay arası çizgi film izleyince yeni kelime öğreniyor sandım ama daha çok duyduğunu taklit edip geçiyordu; ekranı azaltıp beraber kitap bakınca kendi kendine cümle kurmaları belirginleşti. Doktorumuz da “asıl mesele süre kadar birlikte etkileşim” demişti, yani ekrana bakarken konuşup yorum yapmak daha işe yarıyor gibi. Bizde özellikle uyku öncesi ekranı kesince hem huzuru arttı hem de gündüz daha çok sohbet eder oldu 🙂

Ben Ece, Adana’dan bir oğlan annesiyim. Bizde ekran biraz artınca oğlum daha huysuzlaşıp daha az sohbet eder gibi oldu; özellikle hızlı çizgi filmlerden sonra kelime yerine sesler ve taklitler çoğaldı. Azaltıp yerine birlikte kitap bakma ve mutfakta yaptıklarımızı anlata anlata oyun kurunca, birkaç hafta içinde “anne gel”, “ver bunu” gibi iki kelimeli cümleler daha sık çıktı. Doktorumuz “ekran tek yönlü, asıl dil etkileşimle gelişiyor” demişti, bende de karşılığını gördü 🙂

Ben Zeynep, Kayseri’den bir kız annesiyim. Bizde özellikle akşamları TV açık kalınca kızımın cümle kurmaktan çok “al, ver” gibi kısa komutlara döndüğünü fark ettim; kapatıp birlikte kitap bakınca birkaç gün içinde sohbeti yine açıldı. Doktorumuz da “ekran tek başına dil öğretmez, asıl karşılıklı konuşma lazım” demişti. Bizim için en faydalısı ekranı kısınca günlük rutinlerde bol bol anlatmak ve birlikte oyun kurmak oldu 🙂

Ben Aslı, Tekirdağ’dan bir erkek annesiyim. Bizde ekranı tamamen yasaklamadık ama süre uzayınca oğlum oyun sırasında kendi kendine konuşmayı bırakıp daha “sessiz” kalıyordu; kapatınca 2-3 gün içinde yine mırıldanıp hikâye uydurmaya dönüyordu. Doktorumuz da “ekran tek başına kelime sayısını artırmaz, asıl karşılıklı konuşma besler” demişti, o yüzden izlediyse bile ardından beraber “ne gördün” diye anlatmasını teşvik ediyorum 🙂